สิ่งที่จะมาเปลี่ยนแปลงชีวิตผม

ผมเชื่อว่าไวโอลินตัวนี้อาจจะเปลี่ยนแปลงชีวิตผมก็เป็นได้

ผ มซื ้อมาจากตลาดนัดขายของเก่ามาในราคา 60 เหรียญสหรัฐ ด้านหลังของไวโอลินเป็นไม้แผ่นเดียว ขนาด 3/4 อันหมายถึงเป็นไวโอลินที่มีขนาดเล็กลงมาไม่เท่าขนาดจริง (4/4) ที่ใช้กันทั่วไป เป็นไวโอลินสำหรับคนตัวเล็ก หรือเด็ก ตัวไม้ลงน้ำมันวานิชเป็นสีธรรมชาติ ที่ฉลากเขียนไว้ว่า

"Nicolaus Gagliano filius
Alexandri fecit Neap. 1740"

จ ากการค้นหาทางอินเตอร์เน็ต ฉลากที่ซ่อนอยู่ภายในตัวไวโอลินตัวนี้ เป็นภาษาลาติน แปลว่า "ทำโดยนายช่าง Nicolo Gagliano ซึ่งเป็นลูกชายของนายช่าง Alessandro ในปี ค.ศ. 1740 นายแก๊กกลาอาโนคนนี้ เป็นนายช่างไวโอลินชื่อดังแห่งเมืองครีโมนา (Cremona) เมืองทำไวโอลินเก่าแก่ แห่งประเทศอิตาลี

อย่างไรก็ดี ไวโอลินเก่าแท้ นั่นหมายถึงทำในปี ค.ศ. ที่เขียนไว้บนฉลากจริง ที่หลงเหลือมาในปัจจุบันนั้นน้อยมาก ยิ่งหากคิดดีๆ แล้วก็น่าจะเชื่อถือตาม เพราะหากไวโอลินตัวนี้ทำในปี 1740 จริง นั่นหมายความว่า อายุอานามของมันก็ล่วงเลยเข้าย่าง 300 ปีแล้ว ไวโอลินทำด้วยไม้ต้องผ่านร้อนผ่านหนาว ผ่านเหตุการณ์ต่างๆ มากับมวลมนุษย์มานับไม่ถ้วน ความเป็นไปได้ที่จะอยู่ดีถึงเวลานี้ก็คงจะมีน้อยมาก

สาเหตุที่ฉลากเข ียนไว้ชวนให้คนรุ่นหลังหลงเชื่อว่าเก่าแก่เช่นนี้มีที่มา ด้วยในศตวรรษที่ 19 ต้นศตวรรษที่ 20 ช่างไวโอลินเยอรมันมักจะทำไวโอลินตามรูปแบบไวโอลินเก่าของช่างดังๆ ในอดีต และมักจะปิดป้ายซึ่งทำึขึ้นมาใหม่เหมือนกับไวโอลินตัวที่เป็นแม่แบบทำตามตัว นั้นๆ บางครั้งก็มักจะทำป้ายขึ้นมาใหม่เหมือนของที่เคยติดมาเดิมเหมือนกันไม่มีผิด เพี้ยน หากในบางครั้งก็จะเขียนไว้ว่าเป็นตัวทำเหมือน (copy) บางครั้งก็จะเขียนป้ายไว้ว่าเป็นไวโอลินของช่างผู้ใด แต่จะใช้ดินสอเขียนเลขปีสองตัวหลังว่าทำในปีไหน แทนที่จะใช้ป้ายพิมพ์ เนื่องจากทำให้สามารถประหยัดค่าพิมพ์ได้ (บนป้ายเขียน 18 ด้วยการพิมพ์ และมักจะเขียนสองตัวหลังของ ค.ศ. ด้วยดินสอ)

ผมส่งรูปไวโอลินตัวนี้ให้กับนายห้างแฟรงค์เ พื่อนรัก เขาบอกว่าเป็นไวโอลินที่มีรูปร่างและรูปทรงสมัยบาโรค (Baroque) และที่คอไว้โอลินมีร่องรอยของการต่อให้ยาวขึ้น เนื่องด้วยไวโอลินสมัยบาโรคนี้นิยมทำให้คอไวโอลิน (ส่วนที่ยาวๆ สำหรับเป็นแป้นใช้นิ้วกดเพื่อให้มีเสียงแตกต่างกัน) สั้นกว่าไวโอลินทั่วไป การต่อคอนี้ก็ทำให้สามารถเล่นเพลงคลาสสิกที่ใช้เล่นกันได้

หากเป็น การต่อคอไวโอลินด้วยสาเหตุดังที่ว่ามานี้จริงๆ แล้ว ผมก็มีความหวังว่าไวโอลินตัวนี้จะเป็นไวโอลินที่เก่าจริง และจะเป็นไวโอลินที่จะมาเปลี่ยนแปลงชีวิตผม

นายแห้งแฟรงค์วิเคราะห์จ ากรูปถ่ายแล้วบอกว่า ไวโอลินตัวนี้ต้องการการซ่อมแซมนิดหน่อย ด้วยมีรอยแตกยาวด้านหน้าอยู่หนึ่งรอย และมีรอยขีดข่วนซึ่งสามารถซ่อมแซมได้โดยง่าย โดยเบื้องต้นนายห้างแนะนำว่าควรซ่อมกับช่างจีนแผ่นดินใหญ่ ซึ่งสมัยนี้มีความสามารถทัดเทียมกับช่างจากยุโรป แต่ีมีราคาค่าตัวย่อมเยากว่ามาก แล้วค่อยนำไปให้ช่างไวโอลินจากยุโรปตีราคา (appraisal)

ดังนั้น ไวโอลินตัวนี้จึงมีวาสนาดี ผมจะส่งกลับเมืองไทยผ่านพี่สาว หรือเพื่อนที่จะเดินทางกลับเมืองไทยในเดือนตุลาคมนี้ และหลังจากนั้นนายห้างแฟรงค์ฯ ซึ่งมีธุรกิจต้องเดินทางไปเมืองจีนพอดี นำไปแต่งองค์ปรุงโฉมใหม่ให้เอี่ยมอ่อง เมื่อกลับมาก็จะให้ช่างฝรั่งที่มาเยี่ยมเยียนร้านของเขาตีราคา และออกใบรับรองความเก่าความแท้ของไวโอลินให้

แต่อย่างน้อยนายช่างแฟรงค์ก็ใช้ประสบการณ์ในธุรกิจขายไวโอลินเก่าตีราคาว่าอย่างน้อยก็จะขายได้ไม่ต่ำกว่า 7-8 หมื่นบาท

ผ ม จึงหวังว่าไวโอลินตัวนี้จะมาเปลี่ยนแปลงชีวิตทางการเงินให้ดีขึ้น หรือถ้าหากไวโอลินตัวนี้มีคุณค่าเก่าจริงๆ ผมก็อาจจะไม่ขาย เก็บไว้ซึ่งคุณค่าไว้ชื่นชมด้วยตัวเอง อย่างน้อยก็เก็บไว้เผื่อชีวิตที่อาจจะตกอับในภายภาคหน้า

นี่ความตื่นเต้นในชีวิตที่มาเยี่ยมเยือนนักเรียนทุนจนๆ และคนเคยเล่นไวโอลินอย่างผมในห้วงเวลานี้